مىكردند . جهت نزول : مجمع : روايت است از حضرت باقر ع كه چند تن از يهود با مسلمين سخن مىگفتند از اوصاف پيغمبر كه در تورات خوانده بودند و چون رؤسا و منافقين يهود كه خود را مسلمان معرّفى مىكردند از اين گفتگو خبردار مىشدند آنها را در خلوت سرزنش مىكردند كه چرا از آنچه خدا براى شما كشف كرده و مطَّلع شده‌ايد به مسلمانان مىگوئيد كه شما را محكوم كنند آيات 76 و 77 در اين گفتگوى يهود نازل شد . ترجمه : 76 چون با مسلمانان رو برو مىشوند مىگويند : ما مسلمانيم و چون بخلوت مىروند يكدگر را بر سخن گفتن با مسلمانان سرزنش مىكنند : كه چرا آنچه خدا براى شما روشن و نمودار كرده است با آنها مىگوئيد تا با احكام و دستورهاى خداوند كه خود به آن اعتراض كرده‌ايد در پيشگاه پروردگارتان بر شما حجّت بياورند [ و محكوم شويد ] مگر شما خرد نداريد ؟ [ كه دشمن را از اسرار خود خبردار مىكنيد ] . 77 آيا اين منافقين [ كه با مسلمانان طورى و با همكيشان خود جورى ديگر سخن مىگويند ] نمىدانند كه خدا مىداند آشكارا و نهان آنها را ؟ سخن مفسّرين : « لِيُحَاجُّوكُمْ بِه عِنْدَ رَبِّكُمْ » 75 فخر : مقصود از استدلال نزد خداى شما آن است كه در حكم و كتاب آسمانى و دستور خدا بر شما استدلال و احتجاج مىكنند . سخن ما : 1 - بآيت اوّل نژاد حاضر را معرّفى مىكند كه از همان مردم هستند و جاى انتظار رستگارى براى آنها نيست 2 - علماى جامعه‌شناسى مىگويند بسيار مشكل است بوسيله‌ى عقل احساسى در ملَّتى توليد كرد مخالف با احساسى كه دوران و طبيعت در روح آن ملَّت پا بر جا كرده است . در آيت دوّم اين خوى آدمى را بمردم گوشزد مىنمايد و يهود را معرّفى مىكند كه كجى فكر و سرسختى و مبارزه‌ى با تربيت در نهاد آن ملت جايگزين شده است . و با نيروى عقلى و تبليغى پيغمبر عوض نمىشود . 2 - مقام پيغمبر را نشان ميدهد كه با چنين بيان رسا و جاذب ديگران را از راز آنها